سه شنبه، 3 اسفند ماه، 1395

باروری ابرها، شکل گیری باران و قرآن

نویسنده : کامران بادفر *

1- مقدمه : بارندگی را می توان مهمترین عاملی دانست که بطور مستقیم در چرخه هیدرولوژی دخالت دارد. در اینجا منظور از بارندگی کلیه نزولات جوی است که به سطح زمین وارد می شوند. از زمانی که یک قطره باران در هوا تشکیل می شود تا موقعی که به زمین می رسد پدیده هایی رخ میدهد که بیشتر در قلمرو علم هواشناسی است اما هنگامی که به سطح زمین رسید به عنوان اساسی ترین عنصر چرخه هیدرولوژی به حساب می آید. هرچند رطوبت موجود در هوا به لحاظ کمی در مقایسه با کل آب موجود در جهان زیاد نیست اما از نظر تأمین آب قابل تجدید، مهمترین منبع حیاتی برای بشر به شمار می روند. زیرا بارندگی در واقع تراکم و میعان ذرات ریز بخار آب موجود در هوا می باشد که به صورت باران، برف و یا امثال آن به زمین می رسد.
2- تراکم رطوبت : تراکم رطوبت به عنوان فرایندی  که عکس تبخیر می باشد در نظر گرفته می شود. شکلهای مختلف میعان یا تراکم رطوبت، بسیاری از پدیده های زیبای هواشناختی را تشکیل می دهند


زیرا قبل از هرگونه بارندگی باید تراکم رطوبت به شکل ابر صورت گیرد. هنگامی که دمای هوا کمتر از دمای نقطه شبنم شود تراکم یا میعان (condensation) اتفاق می افتد و بخشی از بخار آب موجود در هوا به صورت مایع در می آید.وقتی دمای هوا به کمتر از نقطه انجماد برسد، بخار آب مستقیماً به  یخ تبدیل می­گردد که این فرآیند تصعید نام دارد(این عبارت به تبدیل مستقیم یخ به بخار آب نیز گفته می­شود).

گرچه هوا ممکن است از طریق افزایش بخارآب نیز اشباع گردد، مثل هوای بالای سطح دریا و یا وضعیت هوا در زمان ریزش برف و باران، اما معمولاً اشباع شدن هوا در اثر کاهش دما صورت می­گیرد. حداقل دو شرط برای تراکم رطوبت وجود دارد:

1) دما باید به زیر نقطه شبنم برسد

2) هسته­های تراکم (nuclei)  در هوا وجود داشته باشد

شرط اول کاملاً روشن است اما شرط دوم کمی ظریف به نظر می­رسد. می­دانیم تراکم به شکل قطرات کوچک آب صورت می­گیرد و تمایل ذرات آب برای فرار از سطح آب، فشار بخار نامیده می­شود. فشار بخار روی قطرات کروی شکل با شعاع آن نسبت معکوس دارد. با توجه به این موضوع، با کاهش قطر یک قطره، فشار بخار در سطح آن بیشتر می­شود و اگر قطره آب خیلی کوچک باشد به محض تشکیل تبخیر می­گردد. بنابراین برای اینکه قطر قطرات از حد معینی کوچک نشود یک ذره جامد با قطر کافی باید در هوا وجود داشته باشد تا قطره آب در اطراف آن تشکیل و در اثر تبخیر از بین نرود، این ذره جامد را هسته تراکم گویند. از طرف دیگر هسته­های تراکم باید قابلیت جذب آب را داشته، یعنی آبدوست (hygroscopic) باشند. اگر هوا خالص می­بود عمل تقطیر به سختی و فقط زمانی صورت می­گرفت که هوا بیش از حد اشباع و بیش از اندازه سرد می­شد. اما وجود همین ذرات ناخالص که به آنها هستک با آئروسل (aerosol) هم گفته می­شود باعث می­گردد تا در شرایط اشباع معمولی نیز بخار آب در اطراف این ذرات تقطیر شود، زیرا این ذرات اصولاً آبدوست بوده و بخار آب را دور خود جمع می­کنند. در این مورد این که تقطیر در اطراف هستکها چگونه شکل می­گیرند مطالعات زیادی صورت گرفته است. در این رابطه دو نوع هستک در هوا وجود دارد که عبارتند از ذرات رطوبت و ذرات غیرجاذب رطوبت.

ذرات جاذب رطوبت یا هیگروسکوپیک (hygroscopic ) تمایل شدیدی به جذب آب دارند و بخار آب را به سرعت به خود جذب می کنند ،بطوریکه قبل از آن که هوا به حد اشباع برسد عمل تقطیر در اطراف این گونه هستکها شروع و قطرات ریز آب بوجود می آید . از این نوع هستکها می توان ذرات نمک موجود در هوا را نام برد که منشا آنها یا اقیانوسهاست که در اثر امواج به فضا پرتاب می شوند، و یا کویرهاست که همراه با باد به بالا رانده می شوند . مقدار نمک در هوای روی دریاها بیشتر بوده و هر چه به طرف خشکیها پیش رویم از مقدار آن کاسته می شود .

این ذرات که غیر هیگروسکوپیک ( non-hygroscopic ) نام دارند تمایل چندانی به جذب بخار آب ندارند و عمل تقطیر در اطراف آنها فقط زمانی صورت می گیرد که هوا بیش از حد از بخار آب اشباع شده باشد . از این گونه ذرات می توان گرد و غبار معمولی و ذرات مواد آلی را نام برد که همراه با باد از سطح زمین به فضا برده می شوند .

هستکهایی که عمل تقطیر در اطراف آنها صورت می گیرد از نظر اندازه بین 001/0 تا 10 میکرون قطر دارند . تعداد آنها در هر سانتی متر مکعب هوا نیز متفاوت است . بطوری که در بعضی شرایط ممکن است در یک سانتی متر مکعب هوا بیش از 40000 هستک و در حالات دیگر در هر سانتی متر مکعب فقط یک هستک بزرگ وجود داشته باشد .

در فرآیند تصعید ، بخار آب بدون این که از مرحلهُ میعان بگذرد مستقیماّ به یخ تبدیل می شود . در این فرآیند ، ذرات گرد و غبار معدنی غیر جاذب رطوبت نقش مهمی دارند . ذراتی که شکل کریستالی آنها شبیه یخ است مهمترین نقش را در تصعید ایفا می کنند . از این اصل در استفاده از یدور نقطه (AgI ) برای افزایش تصعید یخ ، بارور کردن ابرها و در باران سازی مصنوعی استفاده می شود . زیرا بلورهای یدور نقره شبیه بلورهای یخ می باشند . مشاهداتی که در مناطق سرد ارتفعات بالا انجام شده ، نشان داده است که آب می تواند در دماهای پایین ( تا حدود 40- درجه سلسیوس ) نیز به صورت مایع باقی بماند . دلیل وجودی این آب فوق سرد ، به وجود هسته های بلور ساز نسبت داده شده است . شکلهای معمولی تراکم رطوبت شامل شبنم ، برفک ، مه و ابر می باشد .


3- قرآن و تراکم رطوبت

تازه­ترین تحقیقات که درباره ابرها صورت گرفته است نشان داده که ابرها را نوعی از بادها پراکنده می­کنند و برمی­انگیزند و برای عمل موردنظر آماده می­سازند. منجمان پی برده­اند که بادها، ابرها را از بخار آب متصاعد شده دریاها و گرد و خاک به وجود می­آورند، و دانسته­اند که بادها ذرات نمک دریاها و اقیانوس­ها، ذرات گردوخاک و دانه­های بارورکننده  و دود را با خود حمل می­کنند، سپس بخار آب متصاعد شده توسط این ذرات آبستن می­شود و یک پوشش آبی را بوجود می­آورد که رشد می­کند و بعد از آن به قطرات ریز باران تبدیل می­شود. این چیزی است که خداوند برانگیختن و پراکنده کردن ابرها را به وسیله بادها در قرآن بیان نموده است، می­فرماید:


وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَسْقَيْناکُمُوهُ وَ ما أَنْتُمْ لَهُ بِخازِنينَ (سوره حجر/ آیه22)

و ما بادها را براي بارور ساختن (ابرها و گياهان) فرستاديم؛ و از آسمان آبي نازل کرديم، و شما را با آن سيراب ساختيم؛ در حالي که شما توانايي حفظ و نگهداري آن را نداشتيد!

همچنین قرآن بیان نموده است که بادها، ابرهای باردار(سَحابًا ثِقالاً ) را بر می­انگیزند و به طرف بالا سوق می­دهند. خداوند می­فرماید:

 وَ هُوَ الَّذي يُرْسِلُ الرِّياحَ بُشْرًا بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ حَتّي إِذا أَقَلَّتْ سَحابًا ثِقالاً سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ فَأَنْزَلْنا بِهِ الْماءَ فَأَخْرَجْنا بِهِ مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ کَذلِکَ نُخْرِجُ الْمَوْتي لَعَلَّکُمْ تَذَکَّرُونَ (سوره اعراف/آیه57)

او کسي است که بادها را بشارت دهنده در پيشاپيش (باران) رحمتش مي‏فرستد؛ تا  ابرهاي سنگين ‏بار را (بر دوش) کشند؛ (سپس) ما آنها را به سوي زمينهاي مرده مي‏فرستيم؛ و به وسيله آنها، آب (حياتبخش) را نازل مي‏کنيم؛ و با آن، از هرگونه ميوه‏اي (از خاک تيره) بيرون مي‏آوريم؛ اين گونه (که زمينهاي مرده را زنده کرديم،) مردگان را (نيز در قيامت) زنده مي‏کنيم، شايد (با توجه به اين مثال) متذکّر شويد!

 

در آیه فوق بیان می­کند که بادهای رحمت را مسخر نمودیم تا ابرها را آبستن و بارور نماید، همانطور که جنس نر ماده را بارور و آبستن می­کند و از این تلقیح به حکم خدا آب پدید می­آید و خداوند آن را به بندگان و چهارپایان و زمین می­نوشاند و قسمتی از آن به خاطر رفع نیازهای آنان و به اقتضای رحمت و قدرت الهی در زمین ذخیره می­شود.

در این آیه اشاره شده است که اولین مرحله شکل گیری باران، باد می باشد. تا ابتدای قرن 20 تنها رابطه شناخته شده بین باد و باران این بود که باد ابرها را حرکت می دهد. ولی اکنون علم هواشناسی نقش باروری بادها را در تشکیل باران نشان داده است. نقش باروری بادها به صورت زیر است که بر روی سطح اقیانوس ها و دریاها به خاطر برخورد جریان های آب، حباب هایی تشکیل می شود. وقتی این حباب ها می ترکند هزاران ذره با قطری معادل یک صدم میلیمتر به هوا پرتاب می گردند. این ذرات که آئروسل (aerosols) نامیده می شوند با گرد وغبار آورده شده توسط باد ها ترکیب می شوند و به لایه های بالاتر جو برده می شوند. این ذرات که توسط باد به ارتفاعات بالا برده شده اند با بخار آب ترکیب می شوند. بخار آب در اطراف این ذرات متراکم می شود و به قطره های کوچک آب تبدیل می گردد. این قطره های کوچک آب در کنار هم تشکیل ابر می دهند و به صورت باران فرود می آیند.

همان طور که دیدیم، باد ذرات بخار آب را در هوا بارور می کند و در نهایت به شکل گیری ابرها کمک می کند. اگر باد چنین خاصیتی نداشت، ذرات کوچک آب در ارتفاعات بالا شکل نمی گرفتند و باران ایجاد نمی شد.

نکته در این جا آن است که نقش حیاتی باد ها در تشکیل باران قرن ها قبل در قرآن اشاره شده است و در آن زمان مردم اطلاع بسیار کمی در مورد پدیده های طبیعی داشتند.


4- تشکیل ابرهای باران زا

طي مطالعه اي كه دانشمندان روي ابرها انجام داده اند به اين نتيجه رسيده اند كه ابرهاي باران زا با طي سلسله مراحل خاص و شيوه اي مشخص، تشكيل مي شوند و شكل گيري و ايجاد ابرهاي باران زا نياز به انواع خاصي باد و ابر دارد.

يكي از انواع ابرهاي باران زا كه معمولاً با رعد و برق همراه است كومولونيمبوس است.(شكل1)


هواشناسان در مورد تشكيل ابر كومولونيمبوس مطالعه كرده اند تا نحوه توليد و ايجاد باران، تگرگ، برق (نور) را بيابند. يافته ها نشان مي دهد كه كومولونيمبوس طي مراحل زير باران ايجاد مي كند:


شکل2: مرحله1(حرکت ابرها) – مرحله2(اتصال ابرها) – مرحله3(تراکم و انبوه شدن)

1ـ حرکت ابرها: ابتدا ابرها با نيروي باد به حركت در مي آيند، قطعه هاي پراكنده و كوچك كه كومولوس نام دارند با نيروي باد به يكديگر فشرده شده و در يك منطقه تجمع مي يابند و ابرهاي كومولونيموس را مي سازند.
2ـ اتصال: ابرهاي كوچكتر به يكديگر متصل و ابرهاي بزرگتر را تشكيل مي دهند.
3ـ تراكم و انبوه شدن: وقتي ابرهاي كوچكتر به هم مي پيوندند و ابرهاي بزرگتر را مي سازند در ابرهاي بزرگ حركت و رشد عمودي به سمت بالا صورت گرفته كه اين پديده در مركز ابرها بيشتر از لبه ها و كناره هاي آن رخ مي دهد و بعد از اين رشد رو به بالا موجب كشيده شدن توده ابر به بالا و رسيدن به ناحيه سردتر اتمسفر (جو) كه محل تشكيل قطره هاي آب و تگرگ است مي شود. و قطره هاي آب و تگرگ، بزرگتر و سنگين تر شده و حركت رو به بالاي آنها متوقف مي شود و به صورت قطره هاي باران و تگرگ فرود مي آيند.
نحوه تشکیل ابرهای باران¬ زا و بارش باران در قرآن کریم به این صورت بیان شده است:
 أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِي سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ جِبَالٍ فِيهَا مِنْ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ وَيَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشَاءُ  يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَارِ(سوره نور ـ آيه 43(
آيا ندانسته‏اى كه خدا ابرى را [به آرامى] مى‏راند ، آن گاه ميان [اجزاى] آن پيوند برقرار مى‏كند ، سپس آن را انبوه و متراكم مى‏سازد ، پس مى‏بينى كه باران از لابلاى آن بيرون مى‏آيد ، و از آسمان از كوه‏هايى كه در آن ابر يخ‏زده است ، تگرگى فرو مى‏ريزد ، نهايتاً آسيب آن را به هر كه بخواهد مى‏رساند ، و از هر كه بخواهد برطرف مى‏كند ، نزديك است درخشندگى برقش ديده‏ها را كور كند

متئورولوژيستها (هواشناسان) تنها در دهه هاي اخير با كمك وسايل پيشرفته مانند هواپيما، ماهواره، كامپيوتر و ... به مطالعه بادها، جهت آنها و اندازه گيري رطوبت، تغييرات آن رطوبت، تعيين سطح فشار اتمسفر، تغييرات آن پرداخته و به جزئيات شكل گيري ابرها و ساختمان و نحوه عمل ابرها پي برده اند.
آيه مذكور پس از باران و ابر در مورد تگرگ و برق صحبت مي كند:
خداوند از كوههاي آسمان (ابر) تگرگ فرو ريزد كه به هر كه خدا خواهد اصابت كند و از هر كه خواهد باز دارد و روشني برق چنان بتابد كه خواهد روشني ديده ها را از بين ببرد.
متئورولوژيستها (هواشناسان) دريافته اند كه ابرهاي كومولونيمبوس كه حامل تگرگ هستند تا ارتفاع 25000 الي 30000 پا (فوت) (7/4ـ7/ 5مايل) مي رسند شبيه رشته كوههايي مانند آنچه در قرآن آمده: « او تگرگ را از رشته كوههاي (ابرهاي حجيم و پر ارتفاع) در دل اسمان فرو فرستاد.«
حال اين سوال مطرح مي شود كه چرا در اين آيه گفته شده« برق و نورش»؟ و منظور اينكه برق و نور به تگرگ نسبت داده شده چه مي تواند باشد؟ آيا به اين معني است كه تگرگ عامل مهم توليد برق است؟ اجازه دهيد آنچه در كتاب «مترولوژي امروز» هوا شناسي گفته شده را ذكر كنيم. همين كه تگرگ از قسمت سرد و يخچالي ابر فرو مي ريزد يعني همان جايي كه بلورهاي يخ در آن تشكيل مي شود، ابرها باردار مي شوند و قطره هاي آب با تگرگ به هم برخورد كرده يخ مي زنند و باقي مانده گرماي خود را از دست مي دهند. سطح تگرگ گرمتر از اطراف خود بلور است. وقتي تگرگ با بلور يخ مجاور و مماس مي شود يك پديده مهم رخ مي دهد. كلاً الكترونها هميشه از ناحيه سردتر به نقطه گرمتر حركت مي كند. در همين حال وقتي قطره هاي خيلي سرد و يخ زده در تماس با يك دانه تگرگ قرار مي گيرند همين پديده رخ مي دهد و از اين رو تگرگها بار منفي گرفته و قطرات بسيار سرد يخ بار مثبت مي گيرند و در برخورد با تگرگ خرد و متلاشي مي شوند حال ذرات خرده شده يخ سبكتر شده و به لايه هاي بالايي ابر صعود مي كنند و تگرگ با بار منفي باقي مانده و در لايه هاي زيرين و بستر ابر قرار مي گيرد. بنابراين لايه هاي زيرين ابر كلاً داراي بار منفي بوده و سپس اين بار منفي به صورت برق به زمين تخليه مي گردد.
نتيجه مي گيريم كه تگرگ نقش مهمي در توليد و ايجاد برق دارد.
كل اين اطلاعات در سالهاي اخير بدست آمده است اصولاً تا 1600 بعد از ميلاد نظرات ارسطو در هواشناسي (مترولوژي) مطرح و غالب بوده است، مثلاً او معتقد بود كه اتمسفر داراي دو نوع هوا است، هواي مرطوب و هواي خشك و رعد صداي حاصل از برخورد هواي خشك با ابرهاي مجاور را مي دانست و برق و نور را حاصل از شعله ور شدن و سوختن هواي خشك با شعله ضعيف و نازك تعريف مي كرد و اينها عقايد هواشناسي بود كه در 1400 سال پيش يعني زمان نزول قرآن مطرح و غالب بود.

*کارشناسی ارشد مهندسی آب – kbadfar@gmail.com

منابع و مئاخذ:
1-    علیزاده، امین، اصول هیدرولوزی کاربردی، دانشگاه امام رضا،1381
2-    الزندانی، عبدالمجید، کمال روحانی(مترجم)، براهینی بر یکتاپرستی،نشر احسان،1381
3-    یحیی، هارون، معجزات علمی قرآن
40 Quran on Formation of Clouds and Rain, itistruth.com
5- John H.Seinfeld,marine, aerosols: hygroscopocity and Aerosol-Cloud Relationships, ONR Grant N0014-10-1-0200,October !,2009


ارسال شده در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391 توسط CafeWeb  پرینت

مرتبط باموضوع :

 سفارشهای عمومی برای تغذیه در ماه رمضان  [ شنبه، 29 خرداد ماه، 1395 ] 3365 مشاهده
 استئوآرتریت ( Osteoarthritis)‏  [ دوشنبه، 14 بهمن ماه، 1392 ] 1463 مشاهده
 دکتر خالد آذری را بیشتر بشناسیم  [ سه شنبه، 21 ارديبهشت ماه، 1395 ] 647 مشاهده
 رانیتیدین  [ دوشنبه، 31 تير ماه، 1392 ] 3660 مشاهده
 فشار روانی و روش های کنارآمدن با آن(قسمت اول)  [ پنجشنبه، 21 ارديبهشت ماه، 1391 ] 3539 مشاهده
نام:
ایمیل:

در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر khawan | ارسال پیغام شخصی)
سلام کاک کامران ممنون از مطلب علمی تون قطعا میتونه مفید باشه. راستی اون روز که نام شما رو روی سایت دیدم خیلی خوشحال شدم و به شما خوش آمد میگم امیدوارم هم از مطالب علمی وهم از تجاربتون استفاده کنیم.
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : دوشنبه، 11 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر kamran-b | ارسال پیغام شخصی)
سلام ممنون انشا.. که مفید واقع بشه و من هم بتونم از مطالب مفید عزیزان بهره مند شوم
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر Hawre | ارسال پیغام شخصی)
سلام خیلی ممنون. مطلبتون فوق العاده بود. آیه 22 سوره حجر همیشه به فکر وادارم می کرد! نمی تونستم رابطه بین لاقح بودن بادها و بارش باران رو درک کنم!!! به نظرم یه درسی که میشه از این حقیقت علمی گرفت اینه که همیشه برای استفاده کردن و به کار گرفتن استعداد های نهفته در وجود موجودات(و از جمله انسانها) برای رسیدن به اهداف مشخص و متعالی، وجود یه هسته مرکزی لازمه تا بتونه به عنوان هماهنگ کننده و گردآورنده استعدادها و افراد عمل کنه. درسته که بدون وجود این هسته (یا هسته ها) هم ممکنه تا حدودی به اهداف رسید؛ ولی هزینه ها خیلی بالا می رن و نتیجه هم با اونچه که در وجود هسته بدست میاد قابل مقایسه نیست. بازم ممنون. عاااااالی بود
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : دوشنبه، 11 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر kamran-b | ارسال پیغام شخصی)
شما لطف دارید من که فقط تونستم مطالب اساتید رو انتقال بدم. استنباطی که از مطالب داشتید بسیار جالب بود ولی آدم با خوندن این جور مطالب میدونه که قرآن چه دریای وسیعیه که فزسنگها با آن فاصله داریم
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر Noha | ارسال پیغام شخصی)
هوالعلیم*سلام الله تعالی بر شما،ضمن خوش آمد گویی به شما و تشکر از همکاری تان؛مطلب بسیار مفید و آموزنده ای بود؛ ارتباط آن با آیات قرآن خصوصا قسمت تگرگ و نور؛برایم خیلی جالب بود!جنة الفردوس مأوایتان
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر kamran-b | ارسال پیغام شخصی)
سلام خواهش می کنم از اظهار لطفت شما عزیزان... با خوندن این نوع مطالب به این نتیجه می رسیم که قرآن بحر بسیار وسیعیه که ما اگه بتونیم در حد قطره از آن بهره ببریم واقعا سعادتمندیم ان شاا... که مفید واقع بشه و هرچند ناچیز اما در حد توان بتونم با شما عزیزان هم قکری و تبادل نظر داشته باشم التماس دعا
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391
سلام کاک کامران دستت درد نکنه مطلب بسیار جالب وتخصصی بود امیدوارم بازم از این مطالب جالب برامون داشته باشیم تا بیشتر بتونیم از نبوغ وتخصص شما در مسائل علمی ودینی استفاده کنیم. درضمن ورود شمارا به بینوس تبریک میگم امیدوارم موفق باشید.
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : شنبه، 9 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر mosabsalehii | ارسال پیغام شخصی) http://www.economy1389.blogfa.com/
سلام کاک کامران دستت درد نکنه مطلب بسیار جالب وتخصصی بود امیدوارم بازم از این مطالب جالب برامون داشته باشیم تا بیشتر بتونیم از نبوغ وتخصص شما در مسائل علمی ودینی استفاده کنیم. درضمن ورود شمارا به بینوس تبریک میگم امیدوارم موفق باشید.
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : دوشنبه، 11 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر kamran-b | ارسال پیغام شخصی)
ممنون مصعب جان لطف داری ان شاا..
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : يكشنبه، 10 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر Akam | ارسال پیغام شخصی) http://www.economy1389.blogfa.com/
سلام کاک کامران به ریز ممنون از مطلبتون جزاک الله خیرا
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : دوشنبه، 11 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر kamran-b | ارسال پیغام شخصی)
سلام ممنون کاک آکام عزیز خواهش میکنم.. اجمعین
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : يكشنبه، 10 ارديبهشت ماه، 1391http://www.economy1389.blogfa.com/
سلام آقای بادفر مقاله ی خیلی خوبی بود منتظر مقالات بعدی تان هستم
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : يكشنبه، 10 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر Ershad | ارسال پیغام شخصی) http://www.economy1389.blogfa.com/
کامران گیان ده سو خوش وی انشاالله موفق و سه ر به رز ویت. اگر مطالبی له هارون یحیایچ هه س که مناسبی ئه زانی جالبه که داینیت بومان. سپاس بو تو.
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : دوشنبه، 11 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر kamran-b | ارسال پیغام شخصی)
ممنون ارشادگیان ان شاا.. که اگر چتی بویت حتما و هر وها ایمه یچ بتوانین له مه طالب ره فیقانمان استفاده بکه ین
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : جمعه، 29 ارديبهشت ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر vanzhin | ارسال پیغام شخصی) http://www.economy1389.blogfa.com/
خیلی ممنون آقای بادفر.من با اینکه خیلی بااین موضوعات سروکار دارم ولی تابه حال همچین شرح کامل وزیبایی نخونده بودم .خسته نباشید!
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : يكشنبه، 31 ارديبهشت ماه، 1391
خواهش میکنم شما لطف دارید این بحث رو در دوران کارشناسی خونده بودیم که بعدا در یکی از کتابهای تفسیر این رو دیدم و برام جالب بود پس ان شاا... از مطالب جنابعالی بهره ببریم
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام (ضروری): 
ایمیل (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب
صفحات پيشنهادي
لينکدوني
پیامک

ســامـانه پیام کوتاه پینوس



ارسال خبر ، مقاله ، گزارش و ...



شماره همراه خود را برای عضویت در خبرنامه پیامکی وارد کنید