چهارشنبه، 9 فروردين ماه، 1396

شرح مختصر حدیث: احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ 1

نویسنده : مبین نادری

آیا خود را مهيا كرده ايم؟ آماده ایم تا بار دیگر سراپای وجودمان را گوش کنیم و بنگریم که بزرگترین روان شناس و روان پزشک تاریخ چه می گوید؟ آیا آماده ایم تا درسی دیگر از درس های زندگی را از محمد المصطفی (ص)، پیام آور حق و سبب آزادی و آزادگی انسان دریافت کنیم و آن را در جان هایمان نقش ببندیم و در اعمالمان بنمایانیم؟
وقت آن فرارسیده است تا بار دیگر در مدرسه بزرگترین و عزیزترین معلم علم بندگی نشسته وبخشی دیگر از درس زندگی را بیاموزیم:
عن ابنِ عبَّاس، رضيَ اللَّه عنهمَا، قال: كُنْتُ خَلْفَ النَّبِيِّ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم يوْماً فَقال(ابن عباس _ خدا از او  و پدرش راضی باد _ می گوید: روزي در پشت سر پيامبر صلي الله عليه وسلم بر مرکب شان سوار بودم بعد فرمود):
يَا غُلامُ إِنِّي أُعلِّمكَ كَلِمَات(فرزندم چند سخن برايت تعليم مي دهم):


« احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ  : خدا را حفظ کن(اوامر خدا را رعايت كن) تا تو را حفظ کند.

احْفَظِ اللَّهَ تَجِدْهُ تُجَاهَك : بياد خدا باش او را در برابرت مي يابي

إِذَا سَأَلْتَ فَاسْأَل اللَّه : اگر چيزي مي خواهي از خدا بخواه

وَإِذَا اسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللَّه : و اگر ياري مي جويي از خدا بجو

واعلَم: أَنَّ الأُمَّةَ لَو اجتَمعتْ عَلَى أَنْ ينْفعُوكَ بِشيْء، لَمْ يَنْفعُوكَ إِلاَّ بِشَيْءٍ قَد كَتَبَهُ اللَّهُ لَك : و بدان که اگر تمام مردم جمع شوند تا به تو نفعي برسانند، نمي توانند، مگر چيزي را که خداوند برايت نوشته است

وإِنِ اجْتَمَعُوا عَلَى أَنْ يَضُرُّوك بِشَيْء، لَمْ يَضُرُّوكَ إِلاَّ بَشَيْءٍ قد كَتَبَهُ اللَّه عليْك : واگر همه جمع شوند تا به تو ضرري برسانند، نمي توانند، مگر آنچه خداوند برايت نوشته و مقدر کرده است

رُفِعَتِ الأقْلام، وجَفَّتِ الصُّحُفُ : قلم ها برداشته شده و (مرکّب مقدّرات مکتوب خداوند بر) صفحات، خشک گرديده است. »

رواهُ التِّرمذيُّ وقال: حديثٌ حسنٌ صَحيح

وفي رواية غيرِ التِّرْمِذي:

« احفظَ اللَّهَ تَجِدْهُ أَمَامَك : خدا را پاس دار تا او را روبروی خویش بیابی.

تَعَرَّفْ إِلَى اللَّهِ في الرَّخَاءِ يعرِفْكَ في الشِّدةِ : در آسایش خدا را بشناس تا او نیز در سختی تو را بشناسد.

واعْلَمْ أَنّ مَا أَخْطَأَكَ لَمْ يَكُنْ لِيُصيبَك، وَمَا أَصَابَكَ لمْ يَكُن لِيُخْطِئَكَ : و بدان هر آنچه از سر تو بگذرد، قرار نبوده است که به تو اصابت نماید و هر آنچه که به تو اصابت نموده، قرار نبوده است که از سرت بگذرد.

واعْلَمْ أنّ النَّصْرَ مَعَ الصَّبْر : و بدان که نصرت با صبر

وأَنَّ الْفَرَجَ مَعَ الْكَرْب : گشایش با گرفتاری

وأَنَّ مَعَ الْعُسرِ يُسْراً : و آسودگی با دشواری همراه است. »

این حدیث شامل اصول و قواعدی است که برخی از آنها قوانین و سنت های الهی را مطرح کرده و برخی دیگر به نکات عقیدتی و ایمانی می پردازند و هر کدام از این اصول، بخشی از عقاید و تفکرات و بخشی از اعمال انسان مسلمان را تصحیح و تکمیل می کند و حتی بعضی از آنها حوزه ای وسیع تر را پوشش داده و نتایج بیشتری را در بر دارند. حال هر کدام از این اصول را به شکلی مختصر و نه در شأن واقعی خودشان بررسی می کنیم.

اصل 1 : احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ

یعنی اوامر خداوند را رعایت کن و از نواهی خداوند دست بدار تا او نیز تو را در فراز و نشیب ها و رویداد های دنیا و آخرت محفوظ گرداند. حفظ و نگهداری خداوند در آخرت را می توان به شکلی ساده، رهایی از جهنم و رسیدن به پله های هرچه بالاتر بهشت، تعبیر کرد که هدف اصلی و نهایی همه ما است و تمامی حرکات و سکنات زندگی دنیایی ما را تحت تأثیر قرار می دهد و ثمرات و نتایج حفظ حدود خداوند در زندگی دنیایی نیز حوزه وسیعی را در بر می گیرد که نیاز به ساعت ها بحث و بررسی دارد. این ثمرات و نتایج را می توان از آیات و احادیث فراوانی برداشت کرد که جالب است بعضی از آنها را به یاد آوریم:

1)      « مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ: ‏هركس چه زن و چه مرد كار شايسته انجام دهد و مؤمن باشد ، بدو ( در اين دنيا ) زندگي پاكيزه و خوشايندي مي‌بخشيم و ( در آن دنيا ) پاداش ( كارهاي خوب و متوسّط و عالي ) آنان را بر طبق بهترين كارهايشان خواهيم داد.»(نحل/97)

انجام عمل صالح به شرط ایمان بسطی مختصر از همان « احْفَظِ اللَّهَ » است که نتیجه آن « حَيَاةً طَيِّبَةً » می باشد و « حَيَاةً طَيِّبَةً » زندگی انسانی است همراه با خصلت های : شاکر، قانع، صبور و راضی و زندگی او توأم با آرامش، امنیت، رفاه و صلح و صفا است.

بی شک هر کدام از ما چنین زندگی دنیایی را برای خود می پسندیم و در صدد دست یابی به آن هستیم.

2)      « وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ : و نماز را چنان كه بايد برپاي دار . مسلّماً نماز ( انسان را ) از گناهان بزرگ و از كارهاي ناپسند ( در نظر شرع ) بازمي‌دارد. »(عنکبوت/45)

باز داشتن از امور ناپسند، نتیجه اهتمام و توجه به نماز است که نماز خود بخشی از امر مهم « احْفَظِ اللَّهَ » را شامل می شود.

3)      « حَسْبِيَ اللّهُ لا إِلَهَ إِلاَّ هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ: خدا مرا كافي و بسنده است . جز او معبودي نيست . به او دلبسته‌ام و كارهايم را بدو واگذار كرده‌ام ، و او صاحب پادشاهي بزرگ ( جهان و ملكوت آسمان ) است . »(توبه/129)

پیامبر(ص) فرموده: هر کس اول روز و آخر روز این آیه را هفت مرتبه بخواند، خداوند او را چه در کارهای مهم دنیوی و چه در امور اخروی کفایت می کند.(به نقل از کتاب مأثورات نوشته امام حسن البنا که اصل روایت در سنن أبی داود موجود می باشد.)

چه چیزی در تقویت روحیه انسان و ثبات شخصیتی و روحی او بالاتر از این است که شعارش (از درون و نه فقط ظاهرا) « حَسْبُنَا اللّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ » باشد و چه کسی بهتر از الله جل جلاله است که کارها به او سپرده شود.

4)      هيچ بنده اي نيست که در هر صبح و هر شام سه بار بگويد: « بِسْمِ اللَّهِ الَّذِي لاَ يَضُرُّ مَع اسْمِهِ شيء في الأرضِ ولا في السماءِ وَهُوَ السَّمِيعُ الْعلِيم  : بنام خداوندي که با نامش هيچ چيزي در زمين و آسمان ضرر نمي رساند و او شنوا و داناست »، مگر اينکه هيچ چيزي به او ضرر نمي رساند.(ریاض الصالحین)

و این هم تجویزی برای جلوگیری از ضرر در کنار راه حل های عملی در هر کار و امر خاصی است.

5)      پیامبر اکرم (ص) فرمود: کسی که در شبانه روز سه مرتبه بگوید:« أعُوذُ بِكَلماتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ منْ شَرِّ ما خَلَقَ : پناه می برم به اراده و فرامین تامه خدا از شر آنچه خلق فرمود.» حیوانات موذی و زهردار ( و درنده) به او صدمه ای نمی رسانند.(صحیح ابن حبان)

این هم توصیه ای صرفا دنیایی که توجه و اهمیت پیامبر(ص) را به نسبت سلامت و حفظ جان انسان نشان می دهد و این نیز مصداقی از مصداق های « احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ » است.

واضح است که عبارت « احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ » در بر گیرنده درصد عظیمی از آموزه های دین مبین اسلام است و به حق که لفظ جوامع الکلم (کلمات کوتاه اما پر مفهوم ) شایسته سخنان پیامبر (ص) از جمله این سخن ایشان « احْفَظِ اللَّهَ يَحْفَظْكَ » است.

ادامه دارد...

منابع و مراجع:

1)      شرح اربعین نووی/شیخ الاسلام محی الدین نووی/مترجم: محمود محمودی

2)      فایل های صوتی شرح اربعین نووی/ دکتر محمود ویسی

3)      تفسیر نور/ دکتر مصطفی خرم دل

4)      مختصر تفسیر ابن کثیر/ استاد محمد علی صابونی

5)      اسماء حسنی/ استاد ناصر سبحانی

6)      مأثورات/ امام حسن البنا

7)      فرهنگ عربی فارسی صبا

8)      کتابخانه شامله



ارسال شده در مورخه : دوشنبه، 20 آذر ماه، 1391 توسط CafeWeb  پرینت

مرتبط باموضوع :

 اسلام؛ انقلاب آزادگی  [ پنجشنبه، 25 ارديبهشت ماه، 1393 ] 1570 مشاهده
 ای کاش میدانستی دخترم .....  [ شنبه، 19 مرداد ماه، 1392 ] 2969 مشاهده
 دلایلی بر لزوم اجرای اوامر الهی  [ پنجشنبه، 5 شهريور ماه، 1394 ] 687 مشاهده
 گفت و گویی بین یک خواهر و برادر  [ جمعه، 21 خرداد ماه، 1395 ] 561 مشاهده
 توسل  [ يكشنبه، 4 بهمن ماه، 1394 ] 980 مشاهده
نام:
ایمیل:

در مورخه : سه شنبه، 21 آذر ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر Matin | ارسال پیغام شخصی)
جزاک الله کاک مبین.
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : سه شنبه، 21 آذر ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر Noha | ارسال پیغام شخصی)
هوالعلیم*سلام الله علیکم*جزاکم الله خیرا برادر گرامی،نکات و سؤالاتی به ذهنم رسید إن شا الله اگر در ادامه ی مطلب به جواب نرسیدم مطرح می کنم.جنة الفردوس مأوایتان
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : چهارشنبه، 22 آذر ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر bahar | ارسال پیغام شخصی)
باسلام وتشکر از شما برادرگرامی خیلی عالی بود جزاک الله خیرا
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : يكشنبه، 10 دي ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر farzad10 | ارسال پیغام شخصی) http://www.kalejsunni.blogfa.com
http://www.kalejsunni.blogfa.com/post/5
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : چهارشنبه، 20 دي ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر shalka04 | ارسال پیغام شخصی) http://www.kalejsunni.blogfa.com
سلام گهگاى ميام رو سايت مطالبتونو ميخونم برام جالب هستن
ارسال جوابیه ]

نام:
ایمیل:

در مورخه : يكشنبه، 6 اسفند ماه، 1391http://www.kalejsunni.blogfa.com
از امانت داری شما در نقل روایات ممنونم (برادر عباسپور)
جوابیه ها

نام:
ایمیل:

در مورخه : جمعه، 11 اسفند ماه، 1391توسط
(مشخصات کاربر ostadelyass | ارسال پیغام شخصی)
جزاک الله خیرا یا اخی عباسبور
ارسال جوابیه ]

ارسال جوابیه ]

 
نام شما: [ کاربر جدید ]

نام (ضروری): 
ایمیل (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 فایل پی دی اف فایل پی دی اف

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب
صفحات پيشنهادي
لينکدوني
پیامک

ســامـانه پیام کوتاه پینوس



ارسال خبر ، مقاله ، گزارش و ...



شماره همراه خود را برای عضویت در خبرنامه پیامکی وارد کنید